Olieprijsontwikkeling - Maart 2020

De olieprijs is recent gekelderd. Deze memo licht de aanjagers van de recente prijsontwikkeling toe, namelijk de combinatie van zowel een vraag- als een aanbodschok. Ook gaan wij beknopt in op de impact en de vooruitzichten.

Jitzes Noorman

Director, Portfolio Manager & Delegated CIO, Fiduciary NL

LEARN MORE ABOUT THE AUTHOR
Share
Ontvang uw gewenste BMO GAM updates

Belangrijkste risico’s

Deze informatie is afkomstig van BMO Global Asset Management, maar is noch een aanbod noch een uitnodiging tot het kopen of verkopen van specifieke beleggingsproducten of –diensten. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. De waarde van beleggingen kunnen fluctueren. Het is mogelijk dat beleggers hun inleg niet (volledig) terugkrijgen. Investeerders dienen niet over te gaan tot het beleggen in financiële instrumenten indien zij niet bereid zijn om de risico’s die hiermee gepaard kunnen gaan te accepteren.

De informatie, meningen, schattingen en/of verwachtingen in dit document zijn afkomstig van bronnen, waarvan redelijkerwijs wordt aangenomen dat ze betrouwbaar zijn en die op ieder moment kunnen wijzigen.

De olieprijs is recent gekelderd. Deze memo licht de aanjagers van de recente prijsontwikkeling toe, namelijk de combinatie van zowel een vraag- als een aanbodschok. Ook gaan wij beknopt in op de impact en de vooruitzichten.

Olieprijs (WTI)

Chart 1. Oil price STI 1990-2020

Bron: BMO GAM, Bloomberg, BCOM, 20 maart 2020

Olieprijsdaling

De olieprijs (“West Texas Intermediate’’ (WTI)) is sinds het begin van 2020 gekelderd. Van USD 61 is de prijs gedaald tot een dieptepunt van USD 20,4 op 18 maart (-66%), sindsdien weer iets opgeveerd tot USD 24,5 (20 maart) maar noteert nog steeds circa -60% lager dan aan het begin van het jaar. Hierachter gaan meerdere krachten schuil.

 

Overaanbod en coronavirus pandemie

Om te beginnen was al aan het begin van 2020 wereldwijd sprake van een te groot olieaanbod. Dit ondanks de inspanningen van de OPEC in de afgelopen jaren om de olievoorziening te beperken, levensvatbare prijzen te handhaven en tegelijkertijd de olieprijzen niet te laten pieken.

Toen kwam het coronavirus. Na de melding van de eerste besmettingen eind december 2019 in China, heeft het coronavirus zich explosief verspreid. Inmiddels is sprake van een officiële pandemie en heeft het virus ruim 170 landen bereikt en geresulteerd in 292.142 vastgestelde besmettingen en 12.784 doden wereldwijd. (bron: WHO, 22 maart 2020).

 

Aantal corona besmettingen

Chart 2. Corona infections worldwide

 

Aantal besmette landen

Chart 3. Number of infected countries

Bron: BMO GAM, WHO, 20 maart

De pandemie heeft inmiddels ook een enorme maatschappelijke en economische impact. China reageerde met een “lock down” van getroffen provincies, wat de economie en daarmee ook de oliemarkt fors trof. De Chinese vraag naar olie is namelijk aanzienlijk en vertegenwoordigt ongeveer 20% van de wereldwijde vraag. Economieën in andere landen werden vervolgens geraakt via verschillende kanalen: productie, toeleveranties, consumptie, import en export alsoon het toerisme.

Terwijl China de epidemie steeds meer onder controle lijkt te krijgen, komt in Europa (het huidige epicentrum van de pandemie), alsook in toenemende mate de VS, het maatschappelijk en economisch verkeer juist steeds meer tot stilstand en worden landsgrenzen gesloten.

Het stilvallen van economische activiteit, het imploderen van toerisme en vliegverkeer, alsook minder verkeer over de weg zorgen voor een drastisch lagere vraag naar energie en olie.

Het feit dat olie moeilijker is op te slaan dan andere grondstoffen zoals metalen en agrarische producten (de beschikbare opslagcapaciteit is beperkt), versnelde de prijsval die door de wegvallende vraag was veroorzaakt. Dat blijkt ook uit onderstaande figuur waarin de prijsontwikkeling is weergegeven van de verschillende subindices van de Bloomberg Commodities Index (BCOM). De energie-index is duidelijk het hardst geraakt. In maart zijn alle vijf sub-indices overigens omlaag gegaan, zij het in verschillende mate. Edelmetalen zijn het minst geraakt, aangezien deze ook een vluchthavenfunctie vervullen ten tijde van crises.

 

Bloomberg Commodities: spotprijsontwikkeling sub-indices

Chart 4. Bloomberg Commodities spot price development sub-indices

Bron: BMO GAM, Bloomberg, BCOM, 20 maart 2020

Rusland en Saudi-Arabië

Hier kwam nog bovenop dat begin maart de OPEC + uit elkaar viel nadat Rusland en Saoedi-Arabië besloten dat het tijd was om de wereld te overspoelen met olie om het productielandschap te veranderen, namelijk de Amerikaanse schalieolieproducenten een slag toe te brengen. In de afgelopen tien jaar zijn de Amerikaanse olieproducenten uitgegroeid tot de ‘nummer 1’ olieproducent, waarbij zij zelfs Saoedi-Arabië voorbijstreefden. Dit jaar zijn ze ook een netto-exporteur van olie geworden; een historische en strategische ommekeer voor de VS.

Vanuit strategisch oogpunt, nu de vraag en prijzen extreem zwak zijn, is er geen beter moment voor Rusland en Saoedi-Arabië om een ​​prijzenoorlog te beginnen. Dit is het moment waarop de vijand het meest kwetsbaar is. Aanvankelijk stuurde Saoedi-Arabië nog aan op een productieverlaging door de OPEC+. Toen Rusland hier niet in mee ging, besloot Saoedi-Arabië de concurrentieslag met Rusland aan te gaan en eveneens de productie op te schroeven en prijzen te verlagen.

Dat was de reden dat de olieprijs op maandag 9 maart (na een mislukt OPEX+ overleg) ruim 20% lager opende. In historisch perspectief was dit de slechtste dag voor olie sinds 1991 ( ten tijd van de eerste oorlog rond Irak).

 

Top-5 producenten ruwe olie: dagelijkse productie

Chart 5. Top-5 crude oil producers daily production

Bron: BMO GAM, Bloomberg, US Department of Energy (DOE), oktober 2019

VS / Trump

De implosie van de olieprijs heeft een enorme impact op partijen die baat hebben bij een hoge olieprijs. Met name de Amerikaanse olie-industrie is bijzonder kwetsbaar voor lage prijzen. De schaliegassector werkt over het algemeen met veel leverage en faillissementen in deze sector kunnen een kettingreactie in gang zetten waarbij banken en kredietverstrekkers in problemen komen. Dat is waarom president Trump op 19 maart verklaarde dat de VS op het juiste moment zou interveniëren in de prijzenoorlog met Rusland en Saudi-Arabië. Het resultaat was dat na het dieptepunt van USD 20,3 op 18 maart de prijs in een dag tijd steeg met maar liefst USD 5 (+24%) tot USD 25,2.

 

Impact

 

Sectoren

Het zal niet verrassen dat de energiesector als gevolg van het coronavirus en de prijzenoorlog tussen Rusland en Saudi-Arabië, met een performance van -59% de grootste verliezer is van alle sectoren in de S&P 500 index dit jaar.

 

Sectoren S&P 500: koersontwikkeling sinds de start van 2020 t/m 20 maart (%)

Chart 6. Sectors SP 500 share price development since the start of 2020 until 20 March

Bron: BMO GAM, Bloomberg, S&P 500, 20 maart 2020

Landen

 

Olieproducerende landen en olie-exporterende landen worden negatief geraakt door deze ontwikkeling. Met name de energiesector in hoge-kosten landen zoals Canada zullen fors te lijden krijgen onder deze prijsimplosie. Ook in de VS zal de productie worden ingeperkt, wellicht agressiever dan in Canada aangezien de Amerikaanse schalie-operaties meestal kleinere ondernemingen betreffen die meer prijselastisch zijn dan de multi-miljard Canadese oliezandvelden. Toch zal de impact aanzienlijk zijn voor het bedrijfsleven en de betrokkenen in de sector.

Maar ook Rusland, Saudi-Arabië (lage kostprijs, maar wel met een grote olieafhankelijkheid voor de overheidsinkomsten) en andere OPEC-landen zullen in negatieve zin geraakt worden door de lage prijzen. Te verwachten valt dat in de energiesector wereldwijd investeringen worden bevroren en werknemers worden ontslagen.

 

Olieproductie top-10 landen: absoluut en per capita

Chart 7. Oil production top 10 countries absolute and per capita

Bron: BMO GAM, US Energy Information Agency 2019, VN 2017

Voor de netto importeurs van zware olie zoals Europa, Japan, China en India zijn lagere olieprijzen echter een duidelijk positief resultaat. Het zal hen helpen het hoofd te bieden aan de negatieve economische impact van het coronavirus.

Ondertussen zullen olieproducerende opkomende landen zoals Brazilië en Mexico waarschijnlijk te maken krijgen met toenemende druk op hun lokale economieën en valuta’s, aangezien de externe inkomsten uit olie-export zwak blijven.

Over het algemeen zouden de lagere olieprijzen de consumenten ten goede komen. Maar omdat veel mensen als gevolg van de maatregelen tegen het coronavirus grotendeels thuisblijven, zijn deze voordelen op dit moment minder voelbaar.

Top-10 landen: import ruwe olie 2018 (USD mrd)

Chart 8. Top 10 countries crude oil imports 2018 USD billion

Bron: BMO GAM, http://www.worldstopexports.com/crude-oil-imports-by-country/

Vooruitzichten

Bij het huidige prijsniveau is het grootste deel van de wereldwijde olieproductie niet winstgevend. Het is dan ook duidelijk dat dergelijke lage prijzen niet eeuwig zullen bestaan.

Het eindspel voor Rusland en Saoedi-Arabië is echter om het wereldwijde productielandschap in hun voordeel te veranderen door de Amerikaanse schalie-industrie uit de markt te drukken. Omdat deze twee landen ook de capaciteit hebben om de pijn enkele maanden op te vangen, kunnen de lage olieprijzen nog wel enige tijd voortduren.

Een andere factor zal de verdere ontwikkeling van de coronaviruspandemie zijn, samen met de reactie en het beleid van overheden. Het wordt steeds duidelijker dat er mogelijk geen sprake zal zijn van een snelle V-shaped recovery en dat er een langere periode van maatschappelijke restricties noodzakelijk zal zijn. Dit om het aantal nieuwe besmettingen uit te smeren over de tijd om zo een overbelasting van ziekenhuizen te voorkomen.

Hoewel het voorbeeld van China aangeeft dat na circa anderhalve maand een piek werd bereikt van het aantal actieve besmettingen, is ook daar het maatschappelijk leven nog steeds niet volledig teruggekeerd naar normaal. En in westerse landen is voor een andere aanpak gekozen (vaak noodgedwongen, omdat het te laat was voor een volledige “containment” strategie). Schattingen geven aan dat het bij een “flattening of the curve” niet zal gaan om weken en zelfs niet om maanden, maar dat dit jaren kan duren. Ook de toespraak van premier Rutte op 16 maart gaf dat aan. Een aanvullende reden waarom de pandemie langer kan duren dan eerder verwacht is de enorme toename van het aantal nieuw besmette landen in de afgelopen weken. Deze staan nog aan het begin van hun epidemie.

De prijs van olie is een notoire moeilijke categorie om te voorspellen, het blijft koffiedik kijken. Echter, veel wijst er op dat hoewel de huidige olieprijzen nu (te) laag zijn, deze niveaus gezien het voorgaande nog enige tijd kunnen aanhouden, zowel gedreven vanuit de vraag- als aanbodzijde.

De olie futures markt prijst op langere termijn wel weer een hogere futures prijs in (zie onderstaande termijncurve voor WTI). Mogelijk is dit te zijner tijd weer goed nieuws voor olieproducenten. Een dergelijke futures curve impliceert voor beleggers in commodities echter wel een negatieve “roll yield” aangezien de prijzen van langer lopende futures hoger zijn dan van de kortlopende futures.

 

WTI Futures curve (t/m looptijden 130 maanden)

Chart 9. WTI Futures curve

Bron: BMO GAM, Bloomberg, NYM, 20 maart 2020

Belangrijke informatie
BMO Global Asset Management is de merknaam voor verschillende gelieerde entiteiten van BMO Financial Group die diensten op het gebied van beleggingsbeheer, pensionering en trust en bewaarneming aanbieden. Bepaalde producten en services die worden aangeboden onder de merknaam BMO Global Asset Management, zijn specifiek ontworpen voor verschillende categorieën beleggers in een aantal verschillende landen en regio’s en zijn mogelijk niet voor alle beleggers beschikbaar. Producten en diensten worden in die landen en regio’s alleen aangeboden aan dergelijke beleggers in overeenstemming met de toepasselijke wet- en regelgeving. BMO Financial Group is een dienstmerk van Bank of Montreal (BMO). Organisatorische referenties hier zijn alleen voor illustratieve doeleinden en (1) slechts een weergave van de mogelijkheden en strategieën van BMO Global Asset Management en (2) weerspiegelen mogelijk niet de werkelijke juridische entiteiten of het eigendom van de entiteit.

© 2020 BMO Global Asset Management. Alle rechten voorbehouden. Financieel promotiemateriaal wordt uitgegeven voor marketing- en informatiedoeleinden in de EU door BMO Asset Management Netherlands B.V., dat gereguleerd wordt door de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Belangrijkste risico’s

Deze informatie is afkomstig van BMO Global Asset Management, maar is noch een aanbod noch een uitnodiging tot het kopen of verkopen van specifieke beleggingsproducten of –diensten. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. De waarde van beleggingen kunnen fluctueren.

Het is mogelijk dat beleggers hun inleg niet (volledig) terugkrijgen. Investeerders dienen niet over te gaan tot het beleggen in financiële instrumenten indien zij niet bereid zijn om de risico’s die hiermee gepaard kunnen gaan te accepteren.

De informatie, meningen, schattingen en/of verwachtingen in dit document zijn afkomstig van bronnen, waarvan redelijkerwijs wordt aangenomen dat ze betrouwbaar zijn en die op ieder moment kunnen wijzigen.

Ontvang uw gewenste BMO GAM updates

Related articles

No posts matching your criteria